قوانین بازی آزول

هدف بازی

در آزول هر بازیکن دیوار کاخ خودش را با کاشی‌های رنگی می‌سازد. هدف این است که در پایان بازی بیشترین امتیاز را داشته باشید. امتیاز از کاشی‌هایی می‌آید که روی دیوار می‌نشانید و از پاداش‌های پایانی، و کاشی‌هایی که به کف می‌افتند از آن کم می‌کنند.

اجزای بازی

بازی پنج رنگ کاشی دارد و از هر رنگ بیست کاشی هست که همه در یک کیسه ریخته می‌شوند. وسط میز چند کارخانه می‌گذارند: در بازی دو نفره پنج کارخانه، در سه نفره هفت کارخانه و در چهار نفره نه کارخانه. در شروع هر دور، چهار کاشی تصادفی از کیسه در هر کارخانه گذاشته می‌شود.

هر بازیکن یک تخته‌ی شخصی دارد با سه بخش. بخش اول پنج ردیف الگو است که به ترتیب یک تا پنج خانه دارند. بخش دوم دیوار است که پنج ردیف و پنج ستون دارد و در هر ردیف هر رنگ یک جای مشخص دارد. بخش سوم کف است، با هفت خانه‌ی امتیاز منفی.

یک نشان بازیکن اول هم وسط میز هست که در ادامه آن را توضیح می‌دهیم.

برداشتن کاشی

بازیکنان به نوبت کاشی برمی‌دارند. در هر نوبت یکی از این دو کار را انجام می‌دهید و در هر دو، باید همه‌ی کاشی‌های آن رنگ را بردارید، نه فقط یکی:

• از یک کارخانه همه‌ی کاشی‌های یک رنگ را بردارید. کاشی‌های باقی‌مانده‌ی آن کارخانه به وسط میز می‌روند و از آن لحظه برای همه در دسترس‌اند.
• از وسط میز همه‌ی کاشی‌های یک رنگ را بردارید. نخستین کسی که در یک دور از وسط میز کاشی برمی‌دارد، نشان بازیکن اول را هم می‌گیرد.

ردیف‌های الگو

کاشی‌هایی را که برداشته‌اید باید همه در یک ردیف الگو بچینید. ردیف اول یک خانه دارد، ردیف دوم دو خانه، و همین‌طور تا ردیف پنجم با پنج خانه.

چند قاعده را به یاد بسپارید. هر ردیف فقط یک رنگ می‌پذیرد، پس تا وقتی در ردیفی کاشی رنگ دیگری هست، نمی‌توانید رنگ تازه‌ای به آن اضافه کنید. ردیفی که پر شده کاشی بیشتری نمی‌گیرد. و اگر در همان ردیفِ دیوار از قبل کاشی هم‌رنگ نشسته باشد، آن رنگ را در این ردیف الگو نمی‌توانید بگذارید.

اگر کاشی‌های برداشته‌شده از ظرفیت ردیف بیشتر باشند، اضافه‌ها به کف می‌افتند. می‌توانید همه‌ی کاشی‌ها را هم عمداً به کف بیندازید.

کف و امتیاز منفی

کف هفت خانه دارد و هر کاشی که در آن بنشیند امتیاز منفی می‌آورد: خانه‌های اول و دوم هر کدام یک امتیاز منفی، خانه‌های سوم تا پنجم هر کدام دو امتیاز منفی و خانه‌های ششم و هفتم هر کدام سه امتیاز منفی. نشان بازیکن اول هم در همین کف جا می‌گیرد: مثل یک کاشی امتیاز منفی می‌آورد، اما در دور بعد صاحبش اول بازی می‌کند.

کاشی‌هایی که به کف می‌روند در پایان دور کنار گذاشته می‌شوند. امتیاز شما هیچ‌وقت منفی نمی‌شود و حداقل صفر است.

نشاندن کاشی روی دیوار و امتیاز هر دور

وقتی همه‌ی کاشی‌های کارخانه‌ها و وسط میز برداشته شد، دور تمام می‌شود و نوبت چیدن دیوار است. از بالا به پایین، هر ردیف الگوی پر یک کاشی به دیوار می‌دهد: یک کاشی از آن ردیف به جای هم‌رنگش در ردیف مربوط روی دیوار می‌نشیند. بقیه‌ی کاشی‌های آن ردیف کنار گذاشته می‌شود. ردیف‌های ناقص دست‌نخورده می‌مانند و کاشی‌هایشان به دور بعد می‌رسد.

امتیاز هر کاشی تازه به همسایه‌هایش بستگی دارد. اگر هیچ کاشی مجاوری نداشته باشد، یک امتیاز می‌گیرید. در غیر این صورت زنجیره‌ی افقی و زنجیره‌ی عمودی‌اش را بشمارید، هر کدام که بیش از یک کاشی داشت، و طول آن‌ها را جمع کنید. هر کاشی تازه خودش هم در شمارش می‌آید.

در پایان، امتیاز منفی کف از امتیازتان کم می‌شود و کف خالی می‌شود. کاشی‌های کنار گذاشته در کیسه برمی‌گردند و هر وقت کیسه خالی شد، دوباره از آن‌ها پر می‌شود. کارخانه‌ها دوباره پر می‌شوند و کسی که نشان بازیکن اول را داشت، دور بعد را شروع می‌کند.

پایان بازی و امتیاز پاداش

بازی در پایان دوری تمام می‌شود که در آن یک نفر دست‌کم یک ردیف افقی دیوارش را کامل کرده باشد. بعد از امتیازدهی همان دور، پاداش‌های زیر به امتیاز هر بازیکن اضافه می‌شود:

• هر ردیف افقی کامل ۲ امتیاز می‌دهد.
• هر ستون عمودی کامل ۷ امتیاز می‌دهد.
• هر رنگی که هر پنج کاشی‌اش روی دیوار باشد ۱۰ امتیاز می‌دهد.

تعیین برنده

بعد از افزودن پاداش‌ها، هر کس بیشترین امتیاز را داشته باشد برنده است. اگر امتیاز دو نفر برابر شد، بازیکنی که ردیف افقی کامل بیشتری دارد برنده می‌شود.

چند نکته برای شروع

ردیف‌های کوچک را زود پر می‌کنید، اما ردیف‌های بلند کاشی بیشتری می‌گیرند. سعی کنید چند ردیف را هم‌زمان جلو ببرید و کاشی اضافه را به کف نیندازید.

قبل از برداشتن، ببینید حریف به چه رنگی نیاز دارد. گاهی برداشتن رنگی که حریف به آن نیاز دارد، او را وادار می‌کند کاشی نامناسب بردارد و آن را به کف بیندازد.

واژه‌نامه آزول

کارخانه

جایگاهی وسط میز که در شروع هر دور چهار کاشی می‌گیرد.

ردیف الگو

پنج ردیف کوچک روی تخته‌ی شما که کاشی‌ها قبل از رفتن به دیوار در آن‌ها جمع می‌شوند.

دیوار

جدول پنج در پنج که کاشی‌های امتیازی در آن می‌نشینند.

کف

ردیف هفت‌خانه‌ی امتیاز منفی برای کاشی‌هایی که جا ندارند.

نشان بازیکن اول

نشانی که اولین کسی که از وسط میز کاشی برمی‌دارد می‌گیرد؛ در کف او جا می‌گیرد، امتیاز منفی دارد و شروع دور بعد را به او می‌دهد.

پاداش پایانی

امتیاز اضافه برای ردیف، ستون و رنگ کامل در پایان بازی.